Visie op duaal leren


Visie op duaal leren

Op weTech Academy kunnen leerlingen die willen excelleren kiezen voor een duaal traject op maat. Duaal leren vergroot ons bestaand aanbod, verkleint de kloof tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt en is voor ons het onderwijs van de toekomst. Het is leren 2.0. WeTech Academy en de duale werkplek slaan samen de handen in elkaar waardoor de leerling een intensieve begeleiding krijgt bij het realiseren van het standaardtraject.

De voordelen zijn legio:

• De leerling is met een duale opleiding helemaal up-to-date met de nieuwste technologieën.

• Deze eerste ervaring geeft de leerling een realistischere kijk op de inhoud van de job.

• Het is een felbegeerd toegangsticket naar de arbeidsmarkt en/of het hoger onderwijs.

• Een evenwaardige leerweg aan het voltijds secundair onderwijs.

• Al doende leren werkt motiverend.

• De ‘soft skills’ of arbeidsattitudes van de leerling worden nog meer gestimuleerd.

• De stap naar de bedrijfswereld is kleiner.

Samen met de leerling die arbeidsbereid en arbeidsrijp is gaan wij op zoek naar een geschikte matchmet een potentiële werkplek. Tijdens deze zoektocht en doorheen het ganse proces, staat de leerling centraal.

Wij vertrekken hiervoor vanuit de beginsituatie van de leerling. We kijken naar de noden en onderwijsbehoeften, en proberen rekening houdende met de woonplaats, een geschikte duale partner te vinden.

Een geschikte duale partner vinden hangt af van vele factoren. Prioritair voor ons is dat we eenzelfde visie hebben of krijgen op duaal leren. Duaal leren is voor ons de meest doorgedreven vorm van werkplekleren waarbij onze school en de werkplek elkaar aanvullen en versterken. Wij streven naar een symbiose waarbij de school en de werkplek geen ‘wij’ en ‘zij’ verhaal zijn maar een complementair geheel vormen. Ons gemeenschappelijke doel is onze ‘jongere’ opleiden tot de beste in zijn of haar vak.

In onze visie op een ‘ideaal duaal’ traject bestaan er geen pasklare antwoorden of standaard oplossingen. Zo is een groot bedrijf met een duidelijk hiërarchische structuur en meer middelen daarom niet noodzakelijk een betere werkplek voor de leerling. Voor elke duale leerling is er een ander traject op maat.

Wat voor ons primeert is de visie die we delen met elkaar. Uiteraard is dit iets wat moet groeien en waarvoor we onze tijd zullen moeten nemen. Gaandeweg ons traject zullen wij er dan ook voor zorgen dat wij onszelf genoeg in vraag stellen, feedback vragen aan alle betrokken actoren en hen vragen om onze duale aanpak inhoudelijk te evalueren. Zodoende kunnen wij bijsturen waar nodig en groeien in onze expertise. WeTech Academy heeft voor haar expertise en progressie m.b.t. het duaal leren het geluk dat wij reeds jarenlange ervaring hebben opgebouwd met o.a. ons centrum voor leren en werken.

Vooruitgang proberen wij niet enkel te bewerkstelligen door onze eigen werking onder de loep te nemen maar vooral via onze samenwerkingsverbanden met andere onderwijsinstellingen en de vele partnerschappen met bedrijven in de regio. Onze school is ingebed in een breed netwerk van bedrijven en wil uitgroeien tot dé referentieschool in het Waasland voor duaal leren.

Onze doelen zijn, net zoals de duale leerling, de praktijkleraar, de mentor en het bedrijf: ambitieus. De actoren die hun schouders mee onder dit project zetten zijn daarom wat wij noemen: ‘meerwaardezoekers’. Het zijn diegenen die durven paden te bewandelen zonder bewegwijzering, zonder de bestemming uit het oog te verliezen. Het zijn onze pioniers.

Pionier zijn gaat gepaard met kinderziekten, die wij er uiteraard zo snel mogelijk uit willen. Gewapend met de kennis uit o.a. het rapport van de proefdoorlichtingen van de duale richtingen in Vlaanderen (mei 2019), hebben wij een actieplan opgemaakt. In dit meerjarenplan formuleren wij een ambitieus traject waarbij wij jaarlijks op een aantal onderdelen van het duaal leren onze focus leggen, zodoende dat deze kwalitatief en duurzaam verder kan uitgebouwd worden in onze schoolwerking en gradueel meer onderdeel kan worden van onze identiteit.

De praktijkleraar

De praktijkleraar is onze vakinhoudelijke expert en een sleutelfiguur binnen het duale traject van de leerling. Hij staat hoofdzakelijk in voor: de evaluatie, de opvolging van de technische competenties en de inhoudelijke afstemming van het standaardtraject. Hij is een ambassadeur van onze school die bij zijn contacten met de bedrijven onze visie op het duaal leren verpersoonlijkt en het project bijgevolg een warm hart toedraagt.

Aan het begin van het duale traject stemt de praktijkleraar met de werkplek af wie welke onderdelen van het standaardtraject zal aanleren, wanneer deze aan bod zullen komen en hoe frequent. Deze afspraken worden vastgelegd in een opleidingsplan op maat van de duale leerling. Het opleidingsplan is een essentieel onderdeel om het traject kwalitatief vorm te geven. Regelmatig zullen er aanpassingen in gebeuren, daarom spreken we van een dynamisch opleidingsplan, dat raadpleegbaar is voor alle betrokken actoren in het leerlingenvolgsysteem.

Onze praktijkleraar beschikt over waardevolle pedagogische competenties. Deze wendt hij aan om de mentor op het bedrijf te versterken in zijn begeleiding van de duale leerling. Dit is uiteraard een groeiproces en vraagt naast de nodige inspanningen, ook tijd om tot een goede afstemming tussen de werkplek en de school te komen.

De praktijkleraren komen op regelmatige basis bijeen om onderling af te stemmen i.s.m. de trajectbegeleider hoe we bepaalde zaken meer uniform kunnen aanpakken op schoolniveau. Dit gaat dan bijvoorbeeld over het concreet afspreken hoe een werkplekbezoek handelingsgericht verloopt, hoe wij arbeidsattitudes evalueren, met welke tool we de competenties evalueren, hoe de rapportering op klassenraden verlopen,…etc.

Idealiter beschikt de praktijkleraar over de nodige uren om zijn of haar schouders onder deze intensieve begeleiding te steken en deze mee te helpen uitbouwen. Want vergis je niet, de praktijkleraar heeft een sleutelrol in het duaal leren. Hij of zij stemt zoals eerder genoemd de lesinhouden op school en de werkplek af op elkaar, volgt het groeiproces van de leerling op en stuurt bij waar nodig door regelmatig contact te houden met alle betrokken partners.

De Mentor

De mentor op de werkvloer en de praktijkleraar zijn twee handen op één buik. Zij coachen samen de duale leerling in het realiseren van het standaardtraject. Het is een onmisbare schakel in een goede duale werking.

Wij vragen aan elk bedrijf om de ‘potentiële’ mentor te betrekken bij alle (verkennende) gesprekken. Een kwalitatieve duale samenwerking heeft meer kans op slagen wanneer de mentor de volwaardige rol krijgt die hij verdient en de visie op duaal leren mee draagt. Onze mentoren staan in nauw contact met de praktijkleraar wat betreft evaluatie en de opvolging van de technische competenties. Dit vereist een goede communicatie en bereikbaarheid. Goede afspraken hieromtrent scheppen vertrouwen. Wij proberen als school hierin tegemoet te komen door ons flexibel op te stellen naar de werkplek.

Een meerwaarde van het duaal leren is te vinden in de wisselwerking tussen de praktijkleraar en de mentor die allebei vakinhoudelijke experts zijn. Als school zijn wij vragende partij om nascholingen of opleidingen te organiseren waarbij beide actoren aanwezig kunnen zijn. Vanuit onze ervaring hebben wij vastgesteld dat dergelijke initiatieven de afstemming tussen de werkplek en de school ten goede komen, de band verstevigen en een brug slaan tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Op termijn zien wij kansen om de praktijkleraar op ‘stage’ te laten gaan bij het bedrijf of de mentor bij ons op school les te laten volgen.

De duale werkplek

Bij de zoektocht naar een ‘geschikte’ werkplek kijken wij naar welke waarden we met het bedrijf gemeenschappelijk hebben. Wat we delen moet in de eerste plaats eenzelfde visie op duaal leren zijn. Dit vraagt vooral veel verduidelijking van het concept ‘duaal leren’. We stemmen onze visie af op elkaar en vragen om de potentiële mentor bij de gesprekken te laten aansluiten. Op deze manier krijgen we directe feedback met betrekking tot de wederzijdse verwachtingen en het engagement dat inherent verbonden is met deze manier van werkplekleren.

Bedrijven die hun schouders mee zetten onder het duale verhaal, engageren zich om de potentiële werkkrachten van morgen mee op te leiden. Bij voorkeur is er geen familiale band met de leerling omwille van objectiviteitsredenen. Samen met ons proberen zij om de passie voor hun vak mee te geven en zien zij kansen om de samenwerking te vergroten.

Wij gaan met onze werkplekken eerlijk in dialoog over de ‘groeipijnen’ en kansen van het duaal leren. Met deze constructieve feedback hopen wij de samenwerking in de juiste richting te sturen, ten voordele van alle betrokken actoren, in het bijzonder de jongere.

Net zoals niet elke leerling baat heeft bij een duaal traject, geldt ook dezelfde redenering voor potentiële werkplekken. Helaas is het soms pas nadat een traject van start is gegaan bij een nieuwe partner, dat wij dit vaststellen. De eerlijkheid gebiedt ons om dit tijdig te communiceren en indien de nodige bijsturing de situatie niet positief verandert, zijn wij genoodzaakt om de samenwerking vroegtijdig te beëindigen. In de eerste plaats zijn we er echter van overtuigd dat open en eerlijke communicatie de meest duurzame weg is naar een waardevol partnerschap. Bovenstaande situatie is daarom eerder uitzonderlijk en proberen we te vermijden door hard in te zetten op een goede screening en matching bij de verkennings- of opstartfase.

Werkplekken die zich samen met ons engageren om in het duale avontuur te stappen, zijn bedrijven die bereid zijn om te investeren in de toekomst, wetende dat dit op korte termijn niet noodzakelijk een garantie op een ‘investment of return’ is.

De trajectbegeleider

De trajectbegeleider op weTech Academy informeert en sensibiliseert alle (potentiële) actoren over wat een duaal traject inhoudt: de rechten en plichten, het engagement en de verwachtingen. Hij is het aanspreekpunt op de school wat betreft het duaal leren in zijn geheel en zorgt ervoor dat hij via nascholing en opleiding steeds up-to-date is met de laatste ontwikkelingen. De trajectbegeleider faciliteert het administratieve proces voor onze partners gaande van de erkenning van de werkplek en mentor tot het opstellen van het contract.

Op school behoudt de trajectbegeleider een overzicht op het geheel aan leerlingen en alle actoren in een duaal traject en fungeert als centraal communicatiepersoon tussen de verschillende partijen. Op regelmatige basis rapporteert de trajectbegeleider aan het team en de directie de laatste nieuwe ontwikkelingen. Intern brengt de begeleider de betrokken partijen bijeen voor overleg die hij voorzit en in goede banen leidt. Deze overlegmomenten beogen een goede interne afstemming in functie van een kwalitatieve uitbouw van onze duale werking.

Voor externen is de trajectbegeleider het contactpersoon van de school wat betreft het ‘duaal leren’. Ook na de schooluren en tijdens vrije momenten is hij bereikbaar in geval van nood. Dit impliceert dat de trajectbegeleider zich flexibel moet kunnen opstellen en een zekere autonomie nodig heeft om de agenda aan te passen in functie van de noden van de verschillende actoren.

Een duaal traject verloopt niet altijd van een leien dakje. Daarom moet de trajectbegeleider naast een organisatorische en administratieve rol ook als bemiddelaar kunnen fungeren. Hij verdedigt de belangen van alle actoren, in het bijzonder van de lerende met het oog op een succesvol traject.

De leerling

Laat mij starten met te zeggen dat de ideale duale leerling niet bestaat. Voor ons is een goede duale kandidaat niet iemand die alles al weet of kent, maar iemand die heel veel goesting heeft om te leren. Motivatie primeert dus voor ons!

Leerlingen die kiezen voor een duaal traject, kiezen voor een niet-klassiek parcours. Je kiest ervoor om een andere weg te bewandelen, om uiteindelijk hetzelfde doel te bereiken: je diploma.

Eén van de basisvoorwaarden om te kunnen starten met een duaal traject is o.a. een positief advies van de vorige klassenraad m.b.t. arbeidsrijpheid en arbeidsbereidheid.

Via screening proberen we zo goed mogelijk in kaart te brengen waar de kwaliteiten en groeikansen liggen van elke duale leerling. We proberen tegelijk ook een zicht te krijgen op wat de leerling motiveert om te kiezen voor een duaal traject.

Motivatie is voor ons, naast arbeidsbereid- en arbeidsrijpheid, een doorslaggevende factor om de slaagkansen van jongeren goed te kunnen inschatten. Hierbij maken wij een onderscheid tussen extrinsieke en intrinsieke motivatie, waarbij deze laatste onze voorkeur geniet. Deze bevindingen communiceren we met de potentiële werkplek waardoor dit als basis kan dienen voor een intakegesprek.

Met betrekking tot evaluatie beogen wij een graduele opbouw naar het in eigen handen nemen van het leerproces zodat het eigenaarschap stap voor stap meer in handen terecht komt van de leerling zelf.

Terug- en vooruitblik

Afgelopen schooljaar: twintig twintig, was er eentje om in onze geschiedenisboeken te noteren. Vierentwintig leerlingen omarmden het duaal leren bij evenveel werkplekken en beëindigden dit jaar desondanks de coronacrisis succesvol. Zij hebben het pad geëffend voor diegenen die in hun voetsporen zullen treden. Om deze positieve ervaringen te behouden en in de kijker te plaatsen, hebben wij geprobeerd om een glimp van het enthousiasme en succes vast te leggen in een promofilm:

Bekijk onze DUAAL video

Duaal leren is een mooie aanvulling op ons bestaand aanbod waarmee we de kloof tussen de arbeidsmarkt en het onderwijs proberen te verkleinen en de ongekwalificeerde, vaak vroegtijdige uitstroom van jongeren uit het onderwijs willen voorkomen. Met onze inspanningen proberen we ervoor te zorgen dat jongeren kunnen kiezen via welke leerweg ze dat felbegeerde diploma kunnen behalen.

Ongeacht wat hun keuze ook moge zijn, op ons kan de jongere rekenen.